Νικόλαος Παπαδόπουλος
Ειδικός Παθολόγος
Μετεκπαιδευθείς στην Ηπατολογία
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
-
Διευθυντής Β' Παθολογικής "401 ΓΣΝΑ"
-
Συνεργάτης Γενικής κλινικής "ΙΑΣΩ"

-
Ραβινέ 14-16, Κολωνάκι, Αθήνα, Τ.Κ 115 21
- ΙΑΣΩ Γενική Κλινική, Λεωφ. Κηφισίας 37-39, Μαρούσι, Τ.Κ 151 23

2117100671

2106383090
Μη Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος (Λιπώδης Διήθηση): τι πρέπει να γνωρίζω
Γενικά διακρίνουμε δύο τύπους λιπώδους διήθησης ήπατος: Η 1η σχετίζεται με λιπώδη διήθηση χωρίς φλεγμονή (MASLD) και η 2η σχετίζεται με συνοδό φλεγμονή-στεατοηπατίτιδα (MASH).
Αμφότερες σχετίζονται με μεταβολικά νοσήματα όπως η παχυσαρκία, η υπερλιπιδαιμία και ο σακχαρώδης διαβήτης.
Η λιπώδης νόσος δεν προκαλεί ειδικά συμπτώματα και μπορεί να εξελιχθεί σε κίρρωση του ήπατος ή/και να επιπλκακεί με καρκίνο του ήπατος. Αποτελεί, πλέον, τη συχνότερη αιτία μεταμόσχευσης ήπατος στο Δυτικό κόσμο.
Για το λόγο αυτό είναι σημαντική η εκτίμηση του βαθμού ίνωσης αλλά και στεάτωσης του ήπατος με σύγχρονες μη επεμβατικές μεθόδους όπως η ελαστογραφία ήπατος.
Η NASH, προς το παρών, δεν έχει ειδική φαρμακευτική αντιμετώπιση. Ο έλεγχος του σωματικού βάρους, η τακτική σωματική άσκηση και η φαρμακευτική αντιμετώπιση τυχόν συνοδών μεταβολικών νοσημάτων (π.χ υπερλιπιδαιμία) είναι κεφαλαιώδους σημασίας.
Επικοινωνήστε με το ιατρείο για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ελαστογραφία ήπατος.
Γενικές αρχές διατροφής σε ασθενείς με λιπώδη νόσο του ήπατος:
-
Μείωση κατανάλωσης ζάχαρης και επεξεργασμένων υδατανθράκων: Αποφύγετε ζαχαρούχα ποτά, γλυκά και προϊόντα από λευκό αλεύρι.
-
Αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών: Φρούτα, λαχανικά, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης είναι απαραίτητα.
-
Υγιή λιπαρά: Προτιμήστε μονοακόρεστα λιπαρά (ελαιόλαδο, αβοκάντο, ξηροί καρποί) και Ω-3 λιπαρά οξέα (ψάρια όπως σολομός, σκουμπρί).
-
Περιορισμός κορεσμένων και τρανς λιπαρών: Μειώστε την κατανάλωση κόκκινου κρέατος, τηγανητών τροφών και επεξεργασμένων προϊόντων.
-
Μέτρια πρόσληψη πρωτεΐνης: Συμπεριλάβετε άπαχη πρωτεΐνη (π.χ. κοτόπουλο, γαλοπούλα, ψάρια, αυγά, τόφου).
-
Αποφυγή αλκοόλ: Το αλκοόλ μπορεί να επιδεινώσει τη λιπώδη νόσο του ήπατος.
-
Κατανάλωση αντιοξειδωτικών: Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη Ε (π.χ. ξηροί καρποί) και βιταμίνη C (π.χ. εσπεριδοειδή) βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής
Δείγμα διατροφικού πλάνου (για μία ημέρα):
Πρωινό
-
1 φέτα ψωμί ολικής άλεσης με αβοκάντο και μια πρέζα ελαιόλαδο.
-
1 βραστό αυγό.
-
1 φρούτο (π.χ. μήλο ή αχλάδι).
-
Πράσινο τσάι χωρίς ζάχαρη.
Δεκατιανό
-
1 χούφτα ανάλατοι ξηροί καρποί (π.χ. αμύγδαλα ή καρύδια).
-
1 μικρό γιαούρτι χαμηλών λιπαρών.
Μεσημεριανό
-
Σαλάτα με πολύχρωμα λαχανικά, ελαιόλαδο και λεμόνι.
-
1 μερίδα ψητό ψάρι (π.χ. σολομός) ή κοτόπουλο.
-
1 φλιτζάνι καστανό ρύζι ή κινόα.
Απογευματινό
-
1 φρούτο (π.χ. μανταρίνι ή μούρα).
-
1 φλιτζάνι πράσινο τσάι ή αφέψημα βοτάνων.
Βραδινό
-
Σαλάτα με ρόκα, ντομάτα, αγγούρι και λίγο τυρί φέτα χαμηλών λιπαρών.
-
1 φέτα ψωμί ολικής άλεσης.
-
1 μικρή μερίδα όσπρια (π.χ. φακές ή ρεβίθια) μαγειρεμένα με λίγο ελαιόλαδο.
Πριν τον ύπνο (αν χρειαστεί σνακ)
-
1 φλιτζάνι ζεστό γάλα χαμηλών λιπαρών ή χαμομήλι.
Πρόσθετες συμβουλές:
-
Απώλεια βάρους: Αν έχετε αυξημένο βάρος, στοχεύστε σε σταδιακή απώλεια 5-10% του σωματικού σας βάρους.
-
Άσκηση: Συνδυάστε τη δίαιτα με τακτική σωματική δραστηριότητα (π.χ. περπάτημα, κολύμβηση).
-
Ενυδάτωση: Πίνετε αρκετό νερό καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Ενημέρωση περί εμβολιασμών ενηλίκων
Αντιγριπικός Εμβολιασμός
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός αποτελεί έναν από τους πλέον αποτελεσματικούς τρόπους πρόληψης της γρίπης, ιδιαίτερα για τους ενήλικες. Η γρίπη δεν είναι μόνο μια απλή ασθένεια - μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, ειδικά σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή με υποκείμενα νοσήματα. Ο εμβολιασμός βοηθά στη μείωση της σοβαρότητας των συμπτωμάτων και του κινδύνου νοσηλείας. Τα δεδομένα δείχνουν ότι τα αντιγριπικά εμβόλια είναι ασφαλή και καλά ανεκτά από την πλειονότητα των ανθρώπων. Οι συχνότερες παρενέργειες είναι ήπιες και περιλαμβάνουν πόνο στο σημείο της ένεσης, πυρετό και κόπωση.
Επιπλέον, προστατεύει την κοινότητα, μειώνοντας τη διάδοση του ιού και συμβάλλει στην αποσυμφόρηση των συστημάτων υγείας. Τα δεδομένα από πολυάριθμες μελέτες και κλινικές δοκιμές δείχνουν ότι τα αντιγριπικά εμβόλια μειώνουν τις νοσηλείες και τους θανάτους που προκαλούνται από τη γρίπη. Οι εμβολιασμένοι ενήλικες έχουν μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρές επιπλοκές, όπως πνευμονία και καρδιαγγειακές επιπλοκές.
Εν κατακλείδι, ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν προστατεύει μόνο τον εμβολιαζόμενο, αλλά και τους γύρω του, δημιουργώντας ένα υγιές και ασφαλές περιβάλλον για όλους.
Εμβόλια έναντι του έρπητα ζωστήρα
Ο έρπητας ζωστήρας είναι μια λοίμωξη που προκαλείται από έναν ερπητοιό, τον ιό της ανεμευλογιάς- έρπητα ζωστήρα.
Η νόσος είναι αρκετά συχνή ανάμεσα στα άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών και η συχνότητα της αυξάνεται με την ηλικία. Εμφανίζεται απροειδοποίητα, με ένα ιδιαίτερα επώδυνο εξάνθημα που χαρακτηρίζεται από φυσαλίδες και συνήθως εμφανίζεται μόνο στη μία πλευρά του προσώπου ή του σώματος.
Ο εμβολιασμός κατά του ιού αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο μείωσης των περιστατικών του έρπητα ζωστήρα και της μεθερπητικής νευραλγίας.
Στην Ελλάδα κυκλοφορούν δύο εμβόλια, το εμβόλιο με ζώντα εξασθενημένο ιό (Zostavax) και το αδρανοποιημένο ανασυνδυασμένο εμβόλιο (Shingrix).
Το Zostavax δεν μπορεί να χορηγηθεί σε άτομα με ανοσοανεπάρκεια ή ανοσοκαταστολή.
Και τα δυο εμβόλια χορηγούνται ανεξάρτητα από το αν αναφέρεται προηγούμενη εκδήλωση έρπητα ζωστήρα αρκεί να έχει παρέλθει διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών (ισχυρή σύσταση για δώδεκα) από τη νόσηση.
Το Shingrix χορηγείται ενδομυϊκά σε δύο δόσεις, με συνιστώμενο μεσοδιάστημα 2 μηνών. Ο εμβολιασμός θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο σε μεσοδιάστημα 6 μηνών από την πρώτη δόση.
Το Zostavax χορηγείται ενδομυϊκά σε μια δόση εφάπαξ.
Το Shingrix μπορεί να χορηγηθεί και στα άτομα που έχουν ήδη λάβει το Zostavax (σύσταση για μετά την πενταετία).
Στην Ελλάδα το Shingrix χορηγείται μόνο σε ενήλικες του γενικού πληθυσμού ηλικίας άνω των 60 και σε άτομα με ανοσοκαταστολή ηλικίας άνω των 18 ετών.
Ηπατίτιδα Β: Τι πρέπει να γνωρίζετε
Η ηπατίτιδα Β είναι μια ιογενής λοίμωξη που επηρεάζει το ήπαρ. Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Β (HBV) και μπορεί να μεταδοθεί μέσω επαφής με αίμα ή σωματικά υγρά, όπως κατά τη διάρκεια σεξουαλικής επαφής χωρίς προστασία, από μολυσμένες βελόνες ή από τη μητέρα στο παιδί κατά τον τοκετό.
Η λοίμωξη μπορεί να είναι οξεία (βραχυχρόνια) ή χρόνια (μακροχρόνια). Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ενήλικες που μολύνονται οξέως αναρρώνουν πλήρως. Ωστόσο, η χρόνια ηπατίτιδα Β μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος.
Συμπτώματα:
-
Κόπωση
-
Πυρετός
-
Ναυτία, έμετος
-
Σκούρα ούρα
-
Κιτρίνισμα του δέρματος ή των ματιών (ίκτερος)
Πρόληψη:
-
Εμβόλιο για την ηπατίτιδα Β
-
Αποφυγή κοινής χρήσης βελόνων και αντικειμένων προσωπικής υγιεινής
-
Χρήση προφυλακτικού κατά τη σεξουαλική επαφή
Αντιμετώπιση:
Η θεραπεία εξαρτάται από το αν η λοίμωξη είναι οξεία ή χρόνια. Στην οξεία φάση συνήθως απαιτείται υποστηρικτική φροντίδα. Για τη χρόνια ηπατίτιδα Β, υπάρχουν διαθέσιμα φάρμακα που βοηθούν στον έλεγχο του ιού και προστατεύουν το ήπαρ.
Είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για εξετάσεις και καθοδήγηση, ειδικά αν ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου ή έχετε εκτεθεί στον ιό.
Ηπατίτιδα C: Τι πρέπει να γνωρίζετε
Η ηπατίτιδα C είναι μια ιογενής λοίμωξη που επηρεάζει κυρίως το ήπαρ. Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας C (HCV) και μπορεί να οδηγήσει σε οξεία ή χρόνια νόσο. Σε αρκετές περιπτώσεις, αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος.
Η μετάδοση του ιού γίνεται κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένο αίμα, όπως:
-
Μετάγγιση μολυσμένου αίματος (σπάνιο σήμερα λόγω ελέγχου).
-
Χρήση μολυσμένων βελονών (π.χ. ενδοφλέβια χρήση ουσιών).
-
Χρήση κοινών εργαλείων (π.χ. ξυραφάκια, βελόνες τατουάζ) χωρίς σωστή απολύμανση.
Συχνά η ηπατίτιδα C δεν προκαλεί συμπτώματα στα πρώτα στάδια. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστούν:
-
Κόπωση
-
Πυρετός
-
Πόνος στις αρθρώσεις ή στους μύες
-
Κίτρινη απόχρωση του δέρματος και των ματιών (ίκτερος).
Η διάγνωση γίνεται με αιματολογικές εξετάσεις. Υπάρχουν πλέον αποτελεσματικές θεραπείες (αντιϊκά φάρμακα) που μπορούν να εξαλείψουν τον ιό στο μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών, οδηγώντας τους σε πλήρη και οριστική ίαση.
Η πρόληψη περιλαμβάνει:
-
Αποφυγή κοινής χρήσης εργαλείων που μπορεί να έχουν έρθει σε επαφή με αίμα.
-
Χρήση προστατευτικού εξοπλισμού κατά την ιατρική ή οδοντιατρική περίθαλψη.
Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή επιπλοκών. Αν έχετε οποιαδήποτε ανησυχία, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Ενδεικτικό διαιτολόγιο πτωχό σε αλάτι ασθενούς με κίρρωση του ήπατος
Πρωινό
-
1 φέτα ψωμί ολικής άλεσης χωρίς αλάτι.
-
1 βραστό αυγό ή ομελέτα με ασπράδια (χωρίς αλάτι).
-
1 κουταλάκι του γλυκού ελαιόλαδο πάνω στο ψωμί.
-
1 φλιτζάνι τσάι ή καφές χωρίς ζάχαρη (προαιρετικά με λίγο μέλι).
Δεκατιανό
-
1 φρούτο εποχής (π.χ. μήλο, αχλάδι, μανταρίνι).
-
Μία μικρή χούφτα ανάλατοι ξηροί καρποί (π.χ. αμύγδαλα ή καρύδια).
Μεσημεριανό
-
120-150 γρ. άπαχο κοτόπουλο ή ψάρι (π.χ. μπακαλιάρος ή σολομός), ψημένο ή βρασμένο, χωρίς αλάτι.
-
1 φλιτζάνι καστανό ρύζι ή κινόα.
-
Σαλάτα με φρέσκα λαχανικά (π.χ. ντομάτα, αγγούρι, καρότο, μαρούλι) με 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο και λίγο λεμόνι.
-
1 φέτα ψωμί ολικής άλεσης χωρίς αλάτι (προαιρετικά).
Απογευματινό
-
1 γιαούρτι 2% λιπαρά χωρίς προσθήκη ζάχαρης.
-
1 κουταλιά της σούπας μέλι ή 1 φρούτο ψιλοκομμένο μέσα στο γιαούρτι.
Βραδινό
-
1 μικρή μερίδα λαχανικά ψητά ή βραστά (π.χ. κολοκυθάκια, μπρόκολο, καρότα) με ελαιόλαδο και λεμόνι.
-
80-100 γρ. ψητό κοτόπουλο ή άπαχο τυρί (π.χ. ανθότυρο χωρίς αλάτι).
-
1 φέτα ψωμί ολικής άλεσης χωρίς αλάτι (προαιρετικά).
Προ ύπνου (αν χρειαστεί)
-
1 ποτήρι γάλα χαμηλών λιπαρών ή 1 μικρό φρούτο.
Σημαντικές Σημειώσεις:
-
Αποφυγή αλατιού: Χρησιμοποιήστε αρωματικά βότανα και μπαχαρικά (π.χ. ρίγανη, βασιλικό, δενδρολίβανο) για γεύση.
-
Υγρά: Καταναλώστε επαρκή ποσότητα νερού, αλλά συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για τυχόν περιορισμούς υγρών.
-
Πρωτεΐνη: Σε ασθενείς με κίρρωση, η πρωτεΐνη πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο (συμβουλή γιατρού/διατροφολόγου).
-
Αποφυγή επεξεργασμένων τροφίμων: Όπως αλλαντικά, κονσέρβες και συσκευασμένα τρόφιμα που περιέχουν νάτριο.